مراحل ایمپلنت دندان معمولاً شامل معاینه و تصویربرداری، آمادهسازی استخوان فک، کاشت پایه، دوره جوش خوردن پایه با استخوان و نصب روکش نهایی است. این درمان در حالت معمول سه مرحله اصلی دارد، اما اگر اقدامات مقدماتی و جلسات قالبگیری را نیز حساب کنیم، ممکن است بیمار پنج تا هفت گام درمانی را طی کند. تعداد جلسات و مدت درمان برای همه یکسان نیست و به وضعیت لثه، تراکم استخوان، محل دندان و نیاز یا عدم نیاز به پیوند استخوان بستگی دارد.
برای مشاهده توضیحات تخصصیتر میتوانید راهنمای مراحل ایمپلنت دندان سایت دکتر شانه ای و دکتر تایید را مطالعه کنید. در این راهنما آمده است:
«ایمپلنت دندان به طور کلی معمولاً در سه مرحله اصلی انجام میشود.»
منظور از این سه مرحله، کاشت پایه در استخوان فک، دوره جوشخوردن پایه با استخوان و قرار دادن تاج یا روکش دندان است. معاینه، کشیدن دندان و پیوند استخوان نیز در صورت نیاز به این مسیر اضافه میشوند.
در اولین جلسه، دندانپزشک وضعیت دندان ازدست رفته، بافت لثه و استخوان فک را بررسی میکند. تصاویر رادیوگرافی و در موارد لازم اسکن سهبعدی CBCT اطلاعات دقیقتری درباره ارتفاع و عرض استخوان، موقعیت سینوسها و مسیر عصب فک ارائه میدهند.
در این مرحله، سابقه بیماریها و داروهای مصرفی بیمار نیز اهمیت دارد. دیابت کنترل نشده، مصرف بعضی داروها، بیماری فعال لثه و استعمال دخانیات میتوانند بر ترمیم بافت یا موفقیت درمان اثر بگذارند. بیمار نباید دارویی را خودسرانه قطع کند. هرگونه تغییر در دارو باید با نظر پزشک معالج و دندانپزشک انجام شود.
اگر ریشه یا بخشی از دندان آسیب دیده هنوز در محل باقی مانده باشد، ابتدا باید خارج شود. در بعضی افراد میتوان پایه را هم زمان با کشیدن دندان قرار داد. این روش برای همه مناسب نیست و به نبود عفونت فعال، سلامت لثه و مقدار استخوان موجود بستگی دارد.
اگر استخوان فک حجم کافی نداشته باشد، ممکن است پیوند استخوان انجام شود. پیوند میتواند همزمان با کاشت پایه یا چند ماه قبل از آن انجام شود. در ناحیه خلفی فک بالا نیز گاهی به سینوس لیفت نیاز است. تصمیمگیری درباره این اقدامات فقط پس از بررسی تصاویر و معاینه امکان پذیر است.
مرحله کاشت پایه معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود. جراح پس از دسترسی به استخوان، محل قرارگیری پایه را با ابزارهای مخصوص آماده میکند. سپس فیکسچر با زاویه و عمق تعیینشده داخل استخوان قرار میگیرد.
در این بخش، محل و زاویه کاشت اهمیت زیادی دارد. برنامهریزی باید بهگونهای انجام شود که روکش نهایی علاوه بر زیبایی، تماس مناسبی با دندانهای مقابل داشته باشد و نیروی جویدن را به شکل متعادل منتقل کند.
پس از کاشت، سلولهای استخوانی بهتدریج اطراف سطح ایمپلنت رشد میکنند و پایه را ثابت نگه میدارند. این فرایند استئواینتگریشن نام دارد. در بسیاری از بیماران، این دوره حدود دو تا چهار ماه زمان میبرد؛ با اینحال مدت دقیق آن به کیفیت استخوان، محل کاشت، ثبات اولیه پایه و وضعیت سلامت بیمار وابسته است.
طولانی بودن این فاصله به معنی انجام مداوم درمان نیست. بیشتر زمان صرف ترمیم طبیعی استخوان میشود. در بعضی شرایط میتوان روکش موقت قرار داد، اما بیمار نباید با آن غذای سفت بجود؛ مگر اینکه دندانپزشک اجازه داده باشد.
پس از اطمینان از ثبات پایه، قطعهای به نام اباتمنت روی آن قرار میگیرد. اباتمنت رابط میان فیکسچر و روکش است. در روش دومرحلهای، ممکن است برای دسترسی به پایه برش کوچکی در لثه ایجاد شود.
سپس هیلینگ اباتمنت به شکلگیری مناسب لثه اطراف دندان آینده کمک میکند. ممکن است لثه برای ترمیم و رسیدن به فرم مطلوب به چند روز یا چند هفته زمان نیاز داشته باشد.
بعد از آماده شدن لثه، قالبگیری سنتی یا اسکن دیجیتال انجام میشود. لابراتوار با توجه به فرم دندانها، رنگ، فضای موجود و نحوه قرارگیری فکها، روکش را میسازد.
در جلسه تحویل، تماس روکش با دندانهای کناری و مقابل بررسی میشود. اگر تماسها نامتعادل باشند، فشار اضافی میتواند به روکش، پیچ یا بافت اطراف پایه آسیب برساند. پس از انجام تنظیمات لازم، روکش با پیچ یا سمان مخصوص تثبیت میشود.
رعایت دستورهای پس از جراحی به کنترل علائم و ترمیم بهتر بافت کمک میکند. مهمترین مراقبتها عبارتاند از:
تورم، حساسیت و خونریزی خفیف پس از جراحی ممکن است رخ دهد. خونریزی کنترلنشده، تب، ترشح چرکی، بیحسی ماندگار یا بیشتر شدن درد و تورم پس از چند روز نیازمند تماس با جراح است.
مراحل ایمپلنت دندان یک نسخه ثابت برای همه بیماران ندارد. مسیر ساده درمان از کاشت پایه، دوره ترمیم و نصب روکش تشکیل میشود؛ اما کشیدن دندان، پیوند استخوان یا سینوس لیفت میتواند به آن اضافه شود. بررسی دقیق پیش از درمان و طراحی متناسب با شرایط هر بیمار، از عجله در تحویل روکش مهمتر است. دکتر فرشته شانهای و دکتر محمد حسین تایید، متخصصان جراحی لثه و ایمپلنت در کرج، پس از ارزیابی وضعیت لثه و استخوان فک میتوانند زمانبندی مناسب هر بیمار را مشخص کنند.
این مطلب صرفاً برای آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین معاینه و طرح درمان اختصاصی نیست.
